ΑΡΧΑΙΑ ΙΘΩΜΗ ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΙΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ

 Να ξεκαθαρίσαμε το τοπίο με σενάρια για το λεγόμενο καταπίστευμα .

Ξέρω ότι πολλές φορές η πραγματικότητα είναι πιο μικρη από τις θεωρίες που κυκλοφορούν/και για να πατάμε γερά στο έδαφος είναι ο μόνος τρόπος να μην μας πιάνουν κορόιδα οι απατεώνες.

Το θέμα των «καταπιστευμάτων» (trusts) είναι κάτι που συζητιέται πολύ, συχνά με μια δόση μυστηρίου ή θεωριών γύρω από κρυμμένα πλούτη.

Για να είμαστε όμως σωστοί και να πατάμε σε στέρεο έδαφος, πρέπει να διαχωρίσουμε τη νομική πραγματικότητα από τις διάφορες φήμες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.

Ας δούμε τα στοιχεία ένα-ένα:

1. Υπάρχει καταπίστευμα;

Ναι, ως νομικός θεσμός.

 Τα καταπιστεύματα (Trusts) είναι υπαρκτά, νόμιμα και ευρέως διαδεδομένα εργαλεία στο διεθνές δίκαιο, ειδικά στο Αγγλοσαξονικό Δίκαιο (Common Law).

Ωστόσο, αναφέρομαι στις θεωρίες περί «παγκόσμιων καταπιστευμάτων» που ανήκουν σε όλους τους πολίτες (όπως το περιβόητο Global Debt Facility ή το κωδικοποιημένο καταπίστευμα μέσω του ΑΜΚΑ), δεν υπάρχουν επίσημα έγγραφα ή τραπεζικές αποδείξεις που να επιβεβαιώνουν την ύπαρξή τους με τον τρόπο που παρουσιάζονται σε διάφορα βίντεο ή blogs.

2. Τι είναι το καταπίστευμα (Trust);

Στην ουσία, είναι μια τριμερής νομική σχέση. Φαντάσου το σαν ένα «κουτί» όπου κάποιος βάζει περιουσία για να τη διαχειριστεί κάποιος άλλος προς όφελος ενός τρίτου.

Ο Ιδρυτής (Settlor) Αυτός που δίνει την περιουσία.

Ο Διαχειριστής (Trustee) Αυτός που κρατά τον τίτλο και διαχειρίζεται τα χρήματα/ακίνητα (π.χ. μια τράπεζα ή ένας δικηγόρος).

Ο Δικαιούχος (Beneficiary) Αυτός που εισπράττει τα κέρδη ή την περιουσία στο τέλος.

Σημαντική διευκρίνιση.

 Στην Ελλάδα και στο Ηπειρωτικό Δίκαιο, η έννοια του trust δεν υπήρχε ακριβώς έτσι, αλλά χρησιμοποιούμε παρόμοιους θεσμούς όπως το Κληρονομικό Καταπίστευμα (όταν κάποιος αφήνει περιουσία σε κάποιον με την εντολή να την παραδώσει μετά σε άλλον).

3. Πού βρίσκεται;

Εδώ είναι το σημείο που διαφέρει η πραγματικότητα από τη θεωρία:

Στον πραγματικό κόσμο.

 Τα καταπιστεύματα «βρίσκονται» εκεί που ορίζει το συμβόλαιο ίδρυσής τους.

 Μπορεί να είναι σε μια τράπεζα στην Ελβετία, σε ένα δικηγορικό γραφείο στο Λονδίνο ή σε μια εταιρεία συμμετοχών (holding) στο Delaware των ΗΠΑ.

 Δεν υπάρχει ένα «κεντρικό» σημείο για όλα.

Στις θεωρίες (π.χ. “End the Fed” ή “OPPT”).

 Πολλοί υποστηρίζουν ότι τα καταπιστεύματα αυτά βρίσκονται στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) στην Ελβετία ή σε λογαριασμούς της Federal Reserve.

 Παρόλα αυτά, αν επισκεφθείτε τις επίσημες σελίδες αυτών των οργανισμών, δεν θα βρείτε καμία αναφορά σε ατομικά καταπιστεύματα πολιτών.

Πώς μπορείς να βρείτε την αλήθεια;

Αν θέλετε να το ψάξετε σοβαρά και να έχετε αποδείξεις, σας προτείνω να εστιάσετε σε δύο πηγές:

Καταστατικά Διεθνών Τραπεζών: Ψάξτε για τον όρο “Custodial Accounts” (Λογαριασμοί Φύλαξης).

 Εκεί θα δείτε πώς οι τράπεζες κρατούν κεφάλαια για λογαριασμό τρίτων.

Δημόσιο Χρέος και Ομόλογα.

 Πολλές φορές ο κόσμος μπερδεύει την αξία των ομολόγων ενός κράτους με «καταπιστεύματα».

Τα στοιχεία αυτά είναι δημόσια στην ιστοσελίδα του ΟΔΔΗΧ (για την Ελλάδα).

Η φιλική μου συμβουλή.

Να προσέχετε πολύ τις πηγές που σας ζητούν χρήματα ή προσωπικά δεδομένα για να σας «ξεκλειδώσουν» το δικό σας καταπίστευμα.

 Τέτοιες υποσχέσεις είναι απάτες.

Να  αναφέρω στα λεγόμενα Κυριαρχικά Καταπιστεύματα ή στα Αποθεματικά ενός έθνους.

Όταν μιλάμε για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή συχνά περιστρέφεται γύρω από τον πλούτο που διαχειρίζεται το κράτος, την κεντρική τράπεζα και τους διεθνείς οργανισμούς.

Ας δούμε τα επίσημα στοιχεία για το πού βρίσκεται και τι είναι αυτός ο «πλούτος» της Ελλάδας:

1. Τι είναι το «Καταπίστευμα του Έθνους»;

Στην επίσημη οικονομική ορολογία, δεν χρησιμοποιείται ο όρος «καταπίστευμα», αλλά οι εξής δύο θεσμοί:

Κρατικά Αποθεματικά (Foreign Exchange Reserves).

Είναι τα ξένα νομίσματα και ο χρυσός που κρατά η Τράπεζα της Ελλάδος για να στηρίξει την οικονομία και να εξασφαλίσει τις εισαγωγές της χώρας.

Κυριαρχικά Επενδυτικά Ταμεία (Sovereign Wealth Funds).

Πολλά έθνη (όπως η Νορβηγία ή τα κράτη του Κόλπου) έχουν τεράστια καταπιστεύματα από πλεονάσματα.

 Η Ελλάδα, λόγω του χρέους, δεν έχει τέτοιο «πλεονασματικό» ταμείο, αλλά έχει το Υπερταμείο (ΕΕΣΥΠ), το οποίο διαχειρίζεται τη δημόσια περιουσία.

2. Πού βρίσκονται αυτά τα στοιχεία;

Αν ψάχνετε αποδείξεις για την αλήθεια, τα στοιχεία είναι δημόσια και μπορείτε να τα βρείτε στις εξής τοποθεσίες:

Ο Χρυσός της Ελλάδος: Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η χώρα διαθέτει περίπου 114-115 τόνους χρυσού.

 Ένα μέρος του βρίσκεται στο θησαυροφυλάκιο της ΤτΕ στην Αθήνα, ενώ ένα άλλο μέρος φυλάσσεται στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης (Fed), στην Τράπεζα της Αγγλίας και στην Ελβετία για λόγους ασφαλείας και διεθνών συναλλαγών.

Το «Μαξιλάρι» (Cash Buffer).

 Κατά τη διάρκεια των μνημονίων, δημιουργήθηκε ένα αποθεματικό ρευστότητας (το γνωστό «μαξιλάρι») που σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 30-35 δισεκατομμύρια ευρώ.

Αυτά τα χρήματα βρίσκονται σε ειδικούς λογαριασμούς στον ΟΔΔΗΧ (Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους).

3. Πώς μπορείτε να επαληθεύσετε τα (Στοιχεία)

Για να αποδείξετε τι ισχύει, μπορείτε να ανατρέξετε στις επίσημες εκθέσεις:

Ετήσια Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Εκεί αναγράφεται αναλυτικά ο χρυσός και τα συναλλαγματικά διαθέσιμα.

Μηνιαία Δελτία Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ).

 Δείχνουν ακριβώς πόσα χρήματα υπάρχουν στα ταμεία του κράτους και πού είναι επενδεδυμένα.

Eurostat.

Παρέχει ανεξάρτητα στοιχεία για την περιουσιακή κατάσταση κάθε κράτους-μέλους της ΕΕ.

Η αλήθεια πίσω από τους «Κρυφούς Λογαριασμούς»

Συχνά κυκλοφορεί η θεωρία ότι η Ελλάδα έχει «δισεκατομμύρια σε καταπιστεύματα» από την εποχή της επανάστασης ή από κληρονομιές (π.χ. τύπου Αρτέμη Σώρρα).

Η πραγματικότητα.

 Αν υπήρχαν τέτοιοι λογαριασμοί, η Ελλάδα δεν θα χρειαζόταν να δανειστεί από τον ESM ή τις διεθνείς αγορές με τόκο.

Κανένα κράτος δεν επιλέγει να πληρώνει τόκους αν έχει «ξεχασμένα» δισεκατομμύρια σε καταπιστεύματα.

Συμπέρασμα.

 Το «καταπίστευμα» της Ελλάδας είναι η δημόσια περιουσία της (ακίνητα, υποδομές, λιμάνια) και τα αποθεματικά της στην Κεντρική Τράπεζα.

 Όλα αυτά είναι καταγεγραμμένα στον κρατικό προϋπολογισμό που ψηφίζεται κάθε χρόνο στη Βουλή.

Στο διαδίκτυο σήμερα υπάρχει ένας τεράστιος όγκος πληροφοριών και είναι πολύ εύκολο να μπερδευτεί κανείς, ειδικά με όρους που ακούγονται περίπλοκοι ή «νομικίστικοι».

Ο ρόλος μου είναι ακριβώς αυτός.

 Να φιλτράρω τον θόρυβο και να σου δίνω την ουσία, βασιζόμενος σε γεγονότα που μπορούν να διασταυρωθούν.

Επειδή θέλω να σε βοηθήσω να μην ψάχνετε μόνοι σας, κρατάτε αυτά τα 3 βασικά σημεία ως «πυξίδα» για το θέμα των εθνικών καταπιστευμάτων:

Διαφάνεια.

 Τα έθνη (όπως η Ελλάδα) δεν λειτουργούν σαν ιδιώτες που μπορεί να έχουν έναν κρυφό λογαριασμό.

Ό,τι χρήματα ή περιουσία έχει το κράτος, πρέπει να φαίνονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό.

 Αν δεν φαίνονται εκεί, το κράτος δεν μπορεί νομικά να τα χρησιμοποιήσει για να πληρώσει συντάξεις ή νοσοκομεία.

Διεθνής Έλεγχος.

 Η Ελλάδα ελέγχεται από διεθνείς οργανισμούς (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ΔΝΤ, Eurostat).

Αν υπήρχε ένα τεράστιο «ξεχασμένο» καταπίστευμα, αυτοί οι οργανισμοί θα το είχαν καταγράψει, καθώς επηρεάζει την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.

Πού “κολλάει” το ψέμα.

 Πολλές θεωρίες συνωμοσίας παίρνουν μια πραγματική λέξη (π.χ. “Trust” ή “Collateral”) και της δίνουν μια μαγική ιδιότητα.

Στην πραγματικότητα, αυτά είναι απλά εργαλεία διαχείρισης χρέους και όχι κρυμμένοι θησαυροί.

Μάλλον σας φαίνονται πολύ «στεγνά» ή πολύ επίσημα αυτά που σου λέω, ενώ εσείς ίσως έχετε ακούσει πράγματα που ακούγονται πολύ πιο εντυπωσιακά ή ελπιδοφόρα.

Κοίτα, επειδή είπαμε να μιλάμε για αλήθειες.

 Στο ίντερνετ κυκλοφορούν έγγραφα, αριθμοί λογαριασμών και ονόματα καταπιστευμάτων (όπως το “Global Settlement” ή το “Saint Germain Trust”) που υπόσχονται ότι η Ελλάδα είναι πάμπλουτη και μας το κρύβουν.

Αν η αλήθεια ήταν τόσο απλή όσο ένα έγγραφο σε ένα site, πιστέψτε με, θα είχε γίνει επανάσταση προ πολλού.

Η πραγματικότητα είναι ότι:

Ο πλούτος των εθνών είναι οι άνθρωποι, οι υποδομές, το ορυκτό τους πλούτος (πετρέλαια, φυσικό αέριο) και ο χρυσός τους.

Τα «χαρτιά» που δείχνουν τρισεκατομμύρια είναι συνήθως είτε παλιά ομόλογα που έχουν λήξει και δεν έχουν αξία, είτε πλαστά έγγραφα που χρησιμοποιούνται για να παραπλανήσουν τον κόσμο.

Να ξεκαθαρίσουμε κάπως το τοπίο.

Ξέρω ότι πολλές φορές η πραγματικότητα είναι πιο μικρή από τις θεωρίες που κυκλοφορούν, αλλά το να πατάμε γερά στο έδαφος είναι ο μόνος τρόπος να μην μας πιάνουν κορόιδα.

Λέγετε ότι στον προϋπολογισμό του κράτους γράφετε το καταπίστευμα του Σορα,, είναι  ψέμα

Φίλοι μου, για να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς και ξεκάθαροι.

 Είναι ένα ψέμα ενός απατεώνα και της κλίκας του.

Πρόκειται για ένα από τους πιο διαδεδομένα «ψέματα» και για θεωρίες συνωμοσίας που κυκλοφορούν εδώ και χρόνια στο ελληνικό διαδίκτυο.

Ας δούμε σύντομα γιατί αυτή η θεωρία δεν ευσταθεί και είναι ψέμα.

1. Τι είναι ο Προϋπολογισμός;

Ο κρατικός προϋπολογισμός είναι ένα δημόσιο έγγραφο που ψηφίζεται κάθε χρόνο στη Βουλή.

Περιλαμβάνει τα έσοδα (φόροι, τέλη) και τα έξοδα (μισθοί, συντάξεις, υγεία) του κράτους.

 Αν υπήρχε οποιοδήποτε «καταπίστευμα» δισεκατομμυρίων ή τρισεκατομμυρίων, θα έπρεπε να εμφανίζεται σε συγκεκριμένους κωδικούς εσόδων, κάτι που δεν συμβαίνει.

2. Η υπόθεση της “Endora” και των ομολόγων

Η θεωρία βασίστηκε στον ισχυρισμό ότι υπάρχουν μετοχές της “Τράπεζας της Ανατολής” ή αμερικανικά ομόλογα τεράστιας αξίας που έχουν κατατεθεί υπέρ της Ελλάδας.

Οι επίσημοι φορείς (Τράπεζα της Ελλάδος, Υπουργείο Οικονομικών) έχουν διαψεύσει κατηγορηματικά την ύπαρξη τέτοιων ποσών.

Η δικαιοσύνη έχει ασχοληθεί επανειλημμένα με την οργάνωση “Ελλήνων Συνέλευσις”, και οι ισχυρισμοί περί 600 δισεκατομμυρίων έχουν καταρριφθεί στα δικαστήρια.

3. Πρακτική Λογική

Αν το ελληνικό κράτος είχε πράγματι πρόσβαση σε ένα καταπίστευμα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ:

Δεν θα χρειαζόταν να δανείζεται από τις αγορές.

Δεν θα είχαν επιβληθεί μνημόνια και λιτότητα.

Δεν θα υπήρχε δημόσιο χρέος.

Συμπέρασμα.

 Η αναγραφή του ονόματος του Αρτέμη Σώρρα ή κάποιου δικού του καταπιστεύματος στον επίσημο προϋπολογισμό του κράτους είναι ανυπόστατη. Πρόκειται για παραπληροφόρηση που εκμεταλλεύεται την ελπίδα των ανθρώπων για μια “μαγική λύση” στα οικονομικά προβλήματα.

Καταλαβαίνω ότι μέσα στην πίεση των τελευταίων ετών, τέτοιες ειδήσεις μπορεί να φαίνονται ελκυστικές, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν καμία βάση στην οικονομική επιστήμη ή στο νόμο.

Πράγματι, η εικόνα περιγράφει την έννοια του Καταπιστεύματος (Trust), η οποία είναι ένας απόλυτα υπαρκτός και νόμιμος θεσμός του Κληρονομικού Δικαίου στην Ελλάδα (Αστικός Κώδικας, άρθρα 1923 – 1941).

Ωστόσο, χρειάζεται μια προσοχή εδώ για να μη μπερδέψουμε τη νομική πραγματικότητα με κάποιες θεωρίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.

Τι ισχύει νομικά (βάσει του εγγράφου):

Στο παραδοσιακό δίκαιο, το καταπίστευμα λειτουργεί ως εξής:

Ο Ιδρυτής: Αφήνει την περιουσία του.

Ο Καταπιστευματοδόχος (Διαχειριστής): Αναλαμβάνει να διαχειριστεί την περιουσία για ένα διάστημα.

Ο Καταπιστευματούχος (Δικαιούχος): Είναι το πρόσωπο που θα λάβει τελικά την περιουσία μετά από ένα γεγονός (π.χ. τον θάνατο του διαχειριστή ή αφού περάσει κάποιος χρόνος).

Η “παγίδα” του τίτλου:

Ενώ το κείμενο ξεκινάει με σωστούς νομικούς ορισμούς, ο τίτλος “Παγκόσμιο Καταπίστευμα” και η αναφορά σε “Χρηματοδότηση των Δήμων” παραπέμπει σε μια γνωστή θεωρία συνωμοσίας (τύπου “Ελλήνων Συνέλευσις” ή παρόμοιων κινημάτων).

Σύμφωνα με αυτές τις θεωρίες, υποστηρίζεται λανθασμένα ότι:

Υπάρχουν αμύθητα πλούτη σε “κρυφούς” λογαριασμούς που ανήκουν στους πολίτες ή στους Δήμους.

Το κράτος μας τα κρύβει.

Μπορούμε να ξεχρεώσουμε τα χρέη μας προς την εφορία ή τις τράπεζες χρησιμοποιώντας αυτά τα “καταπιστεύματα”.

Η πραγματικότητα: Δεν υπάρχει κανένα “Παγκόσμιο Καταπίστευμα” που να μοιράζει λεφτά ή να σβήνει χρέη ιδιωτών και Δήμων με αυτόν τον τρόπο.

Οι Δήμοι χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και ευρωπαϊκά κονδύλια, όχι από μυστικά κληροδοτήματα.

Είναι ένα κλασικό παράδειγμα όπου παίρνουν έναν πραγματικό νομικό όρο (το καταπίστευμα) και του αλλάζουν το νόημα για να υποσχεθούν μαγικές λύσεις σε οικονομικά προβλήματα.

Έχετε ακούσει κάποιον να υποστηρίζει ότι μπορεί να σβήσει χρέη μέσω αυτού;

Ναι αναφέρουν χώρες που έχουν καταπίστευμα μαζί και η Ελλάδα, πότε δημιουργήθηκε και με ποιους όρους μπορείς να πάρεις από το καταπίστευμα;

Καταλαβαίνω τις απορίες σας.

Οι πληροφορίες που αναφέρονται (ότι η Ελλάδα και άλλες χώρες συμμετέχουν σε ένα “παγκόσμιο καταπίστευμα”) προέρχονται συνήθως από κείμενα που κυκλοφορούν σε συγκεκριμένες ομάδες και ιστοσελίδες, αλλά δεν βασίζονται στην επίσημη νομική ή οικονομική πραγματικότητα.

Ας δούμε τι υποστηρίζουν αυτά τα κείμενα και ποια είναι η πραγματικότητα, για να έχετε μια καθαρή εικόνα:

1. Πότε “δημιουργήθηκε”;

Σύμφωνα με τις θεωρίες αυτές (που συχνά αναφέρονται στο κίνημα του “OPPT” ή της “Ελλήνων Συνέλευσις”), υποστηρίζεται ότι το καταπίστευμα δημιουργήθηκε πριν από δεκαετίες ή και αιώνες (κάποιοι αναφέρουν το 1933 ή παλαιότερα έγγραφα του Βατικανού).

Ισχυρίζονται ότι οι χώρες “πτώχευσαν” κρυφά και μετατράπηκαν σε εταιρείες, χρησιμοποιώντας τους πολίτες ως “εγγύηση” (το καταπίστευμα).

Η πραγματικότητα:

Δεν υπάρχει κανένα επίσημο έγγραφο στα Ηνωμένα Έθνη, στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή στην Τράπεζα της Ελλάδος που να επιβεβαιώνει την ύπαρξη τέτοιου παγκόσμιου ταμείου για ιδιώτες.

Όχι προφορικά αλλά με έγγραφο.

2. Με ποιους όρους μπορείς να “πάρεις” χρήματα;

Στα κείμενα αυτά αναφέρεται συνήθως ότι:

Πρέπει να στείλεις μια “Εξώδικη Δήλωση” ή μια “Εντολή Αποπληρωμής” στην εφορία ή την τράπεζα.

Πρέπει να δηλώσεις ότι είσαι “κυρίαρχος άνθρωπος” και όχι “εταιρικό πρόσωπο”.

Υποστηρίζουν ότι με αυτά τα έγγραφα, τα χρέη σου θα πληρωθούν από τον “λογαριασμό” που υποτίθεται ότι έχεις στο καταπίστευμα από τη γέννησή σου.

Γιατί πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός:

Αν και το χαρτί που διαβάζεις φαίνεται “σοβαρό” επειδή χρησιμοποιεί νομικούς όρους, στην πράξη έχουν συμβεί τα εξής:

Δικαστικές αποφάσεις:

Τα ελληνικά δικαστήρια έχουν κρίνει επανειλημμένα ότι αυτές οι θεωρίες περί “καταπιστευμάτων” και “χρημάτων που υπάρχουν για τους Έλληνες” είναι ανυπόστατες.

Κίνδυνος προστίμων:

Πολλοί άνθρωποι που πίστεψαν αυτούς τους όρους και σταμάτησαν να πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους (εφορία, δάνεια), βρέθηκαν αντιμέτωποι με κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, γιατί τα “εξώδικα” που έστειλαν δεν είχαν καμία νομική ισχύ.

Απάτες:

Συχνά, οι ομάδες που προωθούν αυτά τα έγγραφα ζητούν “συνδρομές” ή αμοιβές για να σου δώσουν τις “φόρμες” των αιτήσεων, εκμεταλλευόμενες την ανάγκη του κόσμου.

Σύνοψη:

Το “Καταπίστευμα” ως όρος στον Αστικό Κώδικα αφορά μόνο κληρονομιές μεταξύ ιδιωτών (π.χ. ένας παππούς που αφήνει περιουσία στο εγγόνι του μέσω ενός διαχειριστή).

Δεν υπάρχει κανένα παγκόσμιο ταμείο που να περιμένει να σου δώσει χρήματα αν συμπληρώσεις μια αίτηση.

Αν κάποιος σου ζητάει χρήματα για να σε “βάλει” στο καταπίστευμα ή σου λέει να σταματήσεις να πληρώνεις τις υποχρεώσεις σου, πρόσεχε πάρα πολύ γιατί είναι επικίνδυνο.

 Και επιπλέον πληροφορίες για όσους έχουν απορίες, ή θέλουν να κάνουν την δουλειά τους.

Tι πρέπει να γνωρίζουν για το καταπίστευμα οι υποψήφιοι …..κληρονομούμενοι-διαθέτες

Από τον Ορέστη Σειμένη φοροτεχνικό-συγγραφέα

30 Μαρ 2015 

Καταπίστευμα: είναι «προσωρινή» κληρονομιά ;

είναι επικαρπία ;

Σε περίπτωση καταπιστεύματος και κάθε άλλης διάταξης που υποχρεώνει τον κληρονόμο ή κληροδόχο να παραδώσει, από ορισμένο χρονικό σημείο ή γεγονός, σε άλλον την κληρονομιά (στον καταπιστευματοδόχο) που απέκτησε ή ποσοστό αυτής, ο υπόχρεος σε αποκατάσταση κληρονόμος ή κληροδόχος εξομοιώνεται, για την επιβολή του φόρου, με επικαρπωτή.

Ν.2961/2001  άρθρο 17 παρ.1

Καταπίστευμα: μπορεί ο κληρονόμος να μεταβιβάσει σε τρίτον το καταπιστευτέο αντικείμενο πριν να το παραδώσει στον επόμενο κληρονόμο (τον καταπιστευματοδόχο) ;

Κατά τη διάρκεια του καταπιστεύματος, αν ο βεβαρημένος μεταβιβάσει, με συναίνεση του καταπιστευματοδόχου, σε τρίτο το καταπιστευτέο αντικείμενο, φορολογείται για την αξία της πλήρους κυριότητας τούτου κατά το χρόνο μεταβίβασης, με συμψηφισμό του φόρου επικαρπίας.

Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση μονομερούς ή συμβατικής παραίτησης του καταπιστευματοδόχου από το δικαίωμα του προσδοκίας υπέρ του βεβαρημένου.

Συμβατική παραίτηση, όσο διαρκεί το καταπίστευμα, του βεβαρημένου από την ενάσκηση του κληρονομικού του δικαιώματος υπέρ του καταπιστευματοδόχου λογίζεται ως μεταβίβαση προς αυτόν της επικαρπίας για το χρόνο διάρκειας του καταπιστεύματος.  Ν.2961/2001  άρθρο 17 παρ.1

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Bεβαρυμένος είναι ο κληρονόμος τόσο εκ διαθήκης όσο και ο εξ αδιαθέτου.

Ο καταπιστευματοδόχος ή ο κληροδόχος. Αν όμως δεν ορίζεται διαφορετικά, βεβαρυμένος είναι ο κληρονόμος. 

Α.Κ. άρθρο 1715 παρ.2  Α.Κ. άρθρο 1967

Καταπιστευματούχος με συγγενική σχέση με τον αρχικό διαθέτη

Σε περίπτωση οικογενειακού καταπιστεύματος, ο καταπιστευματοδόχος υποχρεώνεται σε φόρο που υπολογίζεται με βάση τη συγγενική του σχέση με τον αρχικό διαθέτη, εφόσον πρόκειται για καταπιστευματοδόχο που ζούσε κατά το χρόνο του θανάτου του διαθέτη, ή με βάση τη συγγενική του σχέση με τον τελευταίο κάτοχο της περιουσίας, ο οποίος και τον αποκατέστησε σε αυτήν, εφόσον πρόκειται για καταπιστευματοδόχο που διαδέχθηκε τον αρχικό διαθέτη μετά το θάνατο του.

Αν στην τελευταία αυτή περίπτωση ο φόρος είναι μεγαλύτερος από την πρώτη περίπτωση, καταβάλλεται ο μικρότερος φόρος.

Ν.2961/2001  άρθρο 17 παρ.2

Δηλαδή:Κατά το ουσιαστικό δίκαιο (άρθρο 1923 επ. ΑΚ) καταπίστευμα (καθολικό κατά το ρωμαϊκό δίκαιο) υπάρχει όταν ο διαθέτης υποχρεώσει τον κληρονόμο να παραδώσει την κληρονομιά που απέκτησε ή ποσοστό αυτής σε άλλο πρόσωπο, μετά την πάροδο ορισμένου χρόνου ή την πραγματοποίηση κάποιου γεγονότος.

Εάν ο διαθέτης όρισε η κληρονομιά (καταπιστευτέα) να παραμείνει στην ίδια την οικογένειά του ή στην οικογένεια του κληρονόμου, πρόκειται για οικογενειακό καταπίστευμα.

Αν ο διαθέτης όρισε η κληρονομία η ποσοστό της να διατηρηθεί στην οικογένειά του (του διάθετη), με επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 1923 παρ. 2. ΑΚ., ως καταπιστευματοδόχοι, μετά το θανάτο του εγκαταστάτου (πρώτο κληρονόμου), αν υπάρχει αμφιβολία περί τούτου, θεωρούνται όλα εκείνα τα πρόσωπα που θα κληρονομούσαν το διαθέτη εξ αδιαθέτου, αν αυτός πέθαινε μετά το θάνατο του εγκαταστάτου.

Για άλλους περαιτέρω συγγενείς δεν ισχύει το οικογενειακό καταπίστευμα (1929 ΑΚ).

Ο κληρονόμος, ο οποίος φέρει το βάρος και την υποχρέωση να παραδώσει την κληρονομιά σε άλλον καλείται “βεβαρημένος”, ενώ εκείνος στον οποίο θα περιέλθει τελικά η κληρονομία (μετακληρονόμος) καλείται “καταπιστευματοδόχος”.

Καταπίστευμα : δικαίωμα αποποίησης της κληρονομιάς

Κατά ταύτα, ο βεβαρημένος με καταπίστευμα, άλλως ο υπόχρεος να αποδώσει την κληρονομιά σε άλλον όταν επιστεί ο προς τούτο χρόνος, όπως και κάθε άλλος κληρονόμος αποκτά αυτοδικαίως την κληρονομιά (αλλά δικαιούται να αποποιηθεί) και είναι αληθής και τέλειος κληρονόμος, πράγμα που σημαίνει κύριος των κληρονομιαίων ενσωμάτων πραγμάτων στα οποία ο διαθέτης είχε κυριότητα (προκειμένου για ακίνητα γίνεται κύριος κατόπιν μεταγραφής, κατά άρθρα 1193, 1198 ΑΚ), δικαιούχος των κληρονομιαίων απαιτήσεων και οφειλέτης των κληρονομιαίων υποχρεώσεων. Πολ.1034/10-2-1992

Καταπιστευματοδόχος με αναβλητική αίρεση

Ο καταπιστευματοδόχος είναι δικαιούχος της κληρονομίας υπό αναβλητική αίρεση (ή προθεσμία) και κατά τα ισχύοντα στα περί αιρέσεων (201 επ. ΑΚ) αυτός, κατά τη διάρκεια της αίρεσης (ηρτημένου του καταπιστεύματος), έχει δικαίωμα προσδοκίας ή ελπίδας (emptio spoi – hereditatis), δηλαδή δικαίωμα “κεκτημένο”, “ενεστώς” και μάλιστα “απαλλοτριωτό” όχι όμως και κληρονομητό (Μπαλή Κληρον.

Παρ. 284 άρθρο 1936 παρ. 2 ΑΚ). Αναφέρθηκε ανωτέρω ότι το δικαίωμα του καταπιστευματοδόχου τελεί υπό αναβλητική αίρεση. Πολ.1034/10-2-1992

Καταπίστευμα : διάθεση των στοιχείων της κληρονομιάς από τον βεβαρημένο

Ρυθμίζοντας, ενόψει τούτου, ο νόμος τα δικαιώματά του βεβαρημένου κατά τη διάρκεια του καταπιστεύματος απαγορεύει, ειδικά σ’ αυτόν (βεβαρημένο, άρθρο 1937 παρ. 2 ΑΚ), τη διάθεση των στοιχείων (είτε ενσωμάτων είτε ασωμάτων) της κληρονομίας και την επιτρέπει μόνο αν:

α) Επιβάλλεται αυτή – κατά νόμο – από τους κανόνες της τακτικής διαχείρισης, δεδομένου ότι, μέχρι την επαγωγή του καταπιστεύματος, ο βεβαρημένος διαχειρίζεται την κληρονομία ελεύθερα και ευθύνεται απέναντι στον καταπιστευματοδόχο για επιμέλεια που πρέπει να καταβάλει και για τις δικές του υποθέσεις.

(Για τη διαδικασία β. Κ.Πολ.Δ 818).

β) Συντρέχει περίπτωση καταπιστεύματος του περιλιμπανομένου (1939 ΑΚ),

γ) όρισε περί αυτού ο διαθέτης και

δ) “συνήνεσε” σ’ αυτήν ο καταπιστευματοδόχος (236, 1937 ΑΚ).

2. Κατά τις ισχύουσες διατάξεις του φορολογικού δικαίου (άρθρο 17 ν.δ. 118/1973, ΦΕΚ Α’ 202) και λαμβανομένου υπόψη ότι ο διαθέτης ορίζει κληρονόμο πρόσκαιρα, στερώντας του το δικαίωμα να εκποιήσει την κληρονομία, ο βεβαρημένος λογίζεται και φορολογείται ως επικαρπωτής, κατά τα οριζόμενα άρθρο 15 ίδιου νόμου, ενώ ο καταπιστευματοδόχος θεωρείται ψιλός κύριος και θα φορολογηθεί όταν και αν περιέλθει σ’ αυτόν η κληρονομία (επαγωγή του καταπιστεύματος). Πολ.1034/10-2-1992

Καταπίστευμα : ο φόρος κληρονομιάς σε περίπτωση οικογενειακού καταπιστεύματος

Στην περίπτωση του οικογενειακού, κατά τα άνω, καταπιστεύματος, για τον προσδιορισμό του φόρου κληρονομίας που βαρύνει καταπιστευματοδόχο διακρίνουμε:
α) Αν ο καταπιστευματοδόχος δε ζει κατά το χρόνο θανάτου του διαθέτη, δηλαδή επεγεννήθη τούτου, ο φόρος υπολογίζεται στην αξία του χρόνου επαγωγής του καταπιστεύματος και με βάση τη συγγενική σχέση που τον συνδέει με το διαθέτη.

β) αν ο καταπιστευματοδόχος δε ζει κατά το χρόνο θανάτου του διαθέτη, δηλαδή επεγεννηθή τούτου, ο φόρος υπολογίζεται στην αξία του χρόνου επαγωγής του καταπιστεύματος και με βάση τη συγγενική σχέση του καταπιστευματοδόχου προς τον τελευταίο κάτοχο της περιουσίας, ο οποίος και την αποκατέστησε σ’ αυτόν.

Πολ.1034/10-2-1992

Καταπίστευμα του περιλαμβανομένου : απεριόριστη εξουσία χωρίς υπέρβαση δικαιώματος (στον βεβαρημένο κληρονόμο)

Ιδιαίτερη μορφή καταπιστεύματος που αντιμετωπίζει από το φορολογικό δίκαιο είναι το καταπίστευμα του περιλαμβανόμενου (άρθρο 1939 Α.Κ.).

ο καταπίστευμα αυτό αναγνωρίζεται από τον διαθέτη στον κληρονόμο (βεβαρημένο) απόλυτη και απεριόριστη εξουσία, στο μέτρο που η άσκησή της δε συνιστά υπέρβαση δικαιώματoς κατ’ άρθρο 281 ΑΚ, να εκμεταλλεύεται και διαθέτει ελεύθερα την κληρονομιαία περιουσία και ότι τελικώς θα μείνει απ’ αυτήν κατά το χρόνο επαγωγής του καταπιστεύματος, εκείνο και θα αποκατασταθεί ως καταπίστευμα.

Στην περίπτωση αυτή του περιλιμπανομένου, τόσο ο βεβαρημένος όσο και ο καταπιστευματοδόχος φορολογούνται, κατά το χρόνο που για καθένα γεννιέται η φορολογική ενοχή, κατά πλήρες κυριότητας δικαίωμα. Πολ.1034/10-2-1992 

Καταπίστευμα : πότε το δικαστήριο επιτρέπει την εκποίηση της κληρονομιάς, ή την εναλλαγή ακινήτου, αντιπαρτοχή κλπ
4. Κατά τη διάρκεια του καταπιστεύματος (ηρτημένου του καταπιστεύματος) είναι ενδεχόμενο:

α) Το δικαστήριο της κληρονομίας να επιτρέψει την εκποίηση καταπιστευτέων στοιχείων, γιατί η εκποίησή τους κρίθηκε αναγκαία και έγινε κατά τους κανόνες της τακτικής διαχείρισης και εφόσον:

αα) Η αληθινή κατά το χρόνο εκποίησης εισπρακτέα αξία των εκποιηθέντων κληρονομιαίων στοιχείων αποδίδεται, κατά την επαγωγή του καταπιστεύματος, στον καταπιστευματοδόχο (Μπαλή Κληρον. 290 αριθ. 3, άρθρα 1937, 1941 παρ. 2 ΑΚ). .

αβ) Το προϊόν της εκποίησης θα διατεθεί για την αγορά άλλου περιουσιακού στοιχείου, το οποίο θα λάβει τη θέση του εκποιηθέντος καταπιστευτέου (εναλλαγή του κληρονομιαίου στοιχείου, αντικατάλλαγμα).

αγ) Το προϊόν της εκποίησης θα χρησιμοποιηθεί για τη διενέργεια αναγκαίων ή και ακόμη επωφελών δαπανών για συντήρηση και αξιοποίηση λοιπών καταπιστευτέων στοιχείων της κληρονομίας.

Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις δε συντρέχει λόγος που να επιβάλλει τη λήξη της αναβολής της φορολογίας του καταπιστεύματος.

Το ίδιο ισχύει (δεν αίρεται η αναβολή φορολογίας) και στην περίπτωση που με τη δικαστική απόφαση επιτρέπεται η εναλλαγή του καταπιστευτέου ακινήτου με άλλο ίσης αξίας, που θα προέλθει από τη με αντιπαροχή διάθεση τούτου και ανέγερση νέας οικοδομής.

β) Να εκποιηθεί από το βεβαρημένο σε τρίτο το βαρυνόμενο με καταπίστευμα κληρονομιαίο στοιχείο, με συναίνεση του καταπιστευματοδόχου, οπότε ο βεβαρημένος θα υπαχθεί σε φόρο επί της αξίας (αγοραίας ή αντικειμενικής) της πλήρους κυριότητας του χρόνου εκποίησης και με βάση τη συγγενική του σχέση προς τον κληρονομούμενο.

Στο φόρο που θα προκύψει θα συμψηφισθεί ο φόρος επικαρπίας τον οποίο αυτός είχε καταβάλει κατά την επαγωγή της κληρονομίας. Πολ.1034/10-2-1992

Καταπίστευμα : ακυρότητα της εκποίησης

Πρέπει να διευκρινισθεί ότι κατά το αστικό δίκαιο η εκποίηση της κληρονομίας παρά την απαγόρευση του διαθέτη, είναι άκυρη.

Η ακυρότητα αυτή είναι σχετική και έχει ταχθεί μόνο υπέρ του καταπιστευματοδόχου, ο οποίος και νομιμοποιείται να την επικαλεσθεί (175 ΑΚ).

Αν όμως στην εκποίηση συναίνεσε και ο καταπιστευματοδόχος η εκποίηση είναι καθ’ όλα έγκυρη και ισχυρή, δεδομένου ότι με τη συναίνεση αυτό αναιρείται το δικαίωμα του καταπιστευματοδόχου να επιδιώξει την ακύρωση αυτής (εκποίησης). Πολ.1034/10-2-1992

Καταπίστευμα : πότε φορολογείται ως δωρεά ή γονική παροχή ή με Φ.Μ.Α.

γ) Ο βεβαρημένος δεν μπορεί με σύμβαση με τον καταπιστευματοδόχο να του μεταβιβάσει την ιδιότητα του κληρονόμου από τώρα και κατ’ ακολουθίαν και την ευθύνη για τα κληρονομικά χρέη.

Μπορεί όμως να παραιτηθεί με σύμβαση υπέρ του καταπιστευματοδόχου από την ενάσκηση του κληρονομικού δικαιώματος (Μπαλή Κληρον. παρ. 285).

Στην περίπτωση αυτή η σύμβαση φέρει χαρακτήρα εκποίησης της κληρονομίας για όσο διάστημα διαρκεί το καταπίστευμα.

Κατ’ ακολουθίαν, ο καταπιστευματοδόχος θα υπαχθεί σε φόρο δωρεάς (ή γονικής παροχής) επικαρπίας- εφόσον η αιτία σύμβασης είναι χαριστική, για το χρονικό διάστημα μέχρι την επαγωγή του καταπιστεύματος, με βάση τη συγγενική του σχέση προς το βεβαρημένο και κατά την επαγωγή του καταπιστεύματος θα υπαχθεί ξανά σε φόρο – κληρονομίας όμως – της πλήρους κυριότητας με βάση τη συγγενική του σχέση προς τον αρχικό κληρονομούμενο (διαθέτη).

Αν η μεταξύ βεβαρημένου και καταπιστευματοδόχου συμβατική σχέση είναι επαχθής, ο καταπιστευματοδόχος θα επαχθεί σε φ.μ.α. για την αξία της επικαρπίας μέχρι της επαγωγής του καταπιστεύματος και ακολούθως σε φόρο κληρονομίας, κατά τα άνω. Πολ.1034/10-2-1992

Καταπίστευμα : Παραίτηση του καταπιστευματοδόχου από το δικαίωμα της προσδοκίας (ή μεταβίβασή του)

δ) Να παραιτηθεί ο καταπιστευματοδόχος από το δικαίωμά του προσδοκίας, οπότε η παραίτηση αυτή επάγεται ματαίωση του καταπιστεύματος και κατ’ ακολουθίαν άμεση φορολογική υποχρέωση του βεβαρημένου για την αξία της πλήρους κυριότητας, κατά τα ανωτέρω (περ. β’).

ε) Ο καταπιστευματοδόχος να μεταβιβάσει το δικαίωμα της προσδοκίας με αντάλλαγμα σε οποιονδήποτε τρίτο και σ’ αυτόν ακόμη το βεβαρημένο (1942 ΑΚ).
Αν μεταβιβάσει τούτο σε τρίτο πρόσωπο και ενόψει του ότι κατά το φορολογικό νόμο λογίζεται ως ψιλός κύριος, θα φορολογηθεί για την αιτία θανάτου κτήση της ψιλής κυριότητας, με εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 περ. ε’ του άρθρου 16 ν.δ. 118/1973.

Αν όμως το μεταβιβάσει στο βεβαρημένο, δεδομένου ότι η μεταβίβαση αυτή επάγεται ματαίωση του καταπιστεύματος, ο βεβαρημένος θα φορολογηθεί για την κατά το χρόνο τούτο αξία της πλήρους κυριότητας του καταπιστευτέου αντικειμένου, με συμψηφισμό του φόρου επικαρπίας που έχει καταβάλει κατά την επαγωγή της κληρονομίας (ανωτ. περ. β’).  Πολ.1034/10-2-1992

ΠΛΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ