Η ΩΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Επικοινωνία εδώ

Για σχόλια, καταγγελίες και επικοινωνία στο

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΒΟΥΛΗ

ΕΛΛΗΝΕΣ Η ΑΡΧΉ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ!!!

Η Γενετική Ιστορία των Κατοίκων της Ελλάδας: Το DNA των Ελλήνων

ΚΑΙΡΟΣ

O καιρός σήμερα

ΑΠΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ

Όποιος δεν ξέρει και δεν προσπαθεί να μάθει την ιστορία του είναι ανάξιος να λέγετε ΕΛΛΗΝΑΣ

Αρχαία επιγραφή από το Δελφίνιον Μιλήτου

17 Φεβρουαρίου 2012Αδαμαντία Σπαθάτου
Ο ναός του Απόλλωνα στη Μίλητο
Μία χορηγία για την Εκπαίδευση
Διαχρονική και επίκαιρη όσο ποτέ η παρακάτω επιγραφή από το Δελφίνιον της Μιλήτου. Φίλες και φίλοι, με ένα τέτοιο νομικό πλαίσιο θα είχαμε γλυτώσει από τους κλέφτες πολιτικούς! Ανάγεται στα μέσα του 2ο π.Χ. αιώνα και ήταν χαραγμένη σε μάρμαρο. Σήμερα βρίσκεται σε μουσείο του Βερολίνου και έχει ευρέως σχολιασθεί.
Το θέμα της αρχαίας επιγραφής είναι σχετικό με τις χορηγίες – δωρεές για την υπηρεσία της Παιδείας και, όσα λεπτομερέστατα αναφέρονται σ’ αυτήν, αποτελούν σπουδαία διδασκαλία για τον τρόπο λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών, των οποίων η οργάνωση απαγόρευε φαινόμενα διαπλοκής και διασπάθισης δημοσίου χρήματος, όπως αυτή που γίνεται επί των ημερών μας…
Στην Ελληνιστική εποχή, δηλαδή, εξακολουθούσε ακόμη να ισχύει το ίδιο αυστηρό νομικό πλαίσιο των κλασσικών χρόνων. Είναι, λοιπόν, δυστύχημα το ότι δεν το αντιγράψουμε οι Νεοέλληνες και αποδείξαμε, ακόμη μία φορά, την αλήθεια της ρήσης κάποιων πως «η Ιστορία διδάσκει ότι η Ιστορία δεν διδάσκει».
Αξίζει επίσης να μνημονεύσουμε το περιεχόμενο αυτής της επιγραφής και για ένα ακόμη σοβαρό λόγο. Αποδεικνύει, δηλαδή, ότι έρχονται από την αρχαιότητα οι σχολικές ομαδικές εκδηλώσεις (επιδείξεις, παρελάσεις – πομπές) και δεν είναι δημιουργήματα προσφάτων απολυταρχικών καθεστώτων, όπως έχουν υποστηρίξει κάποιοι των λεγομένων εκσυγχρονιστικών τάχα χώρων, η δε επιζητούμενη διακοπή τους, όπως ήδη έγινε με εκείνην των γυμναστικών επιδείξεων, μάλλον στερεί την έννοια της συλλογικότητας και της πειθαρχίας (θα το επισημάνω ξανά) και αποσυνδέει τους σημερινούς Έλληνες από την αρχαιοελληνική τους παράδοση, στόχο τον οποίον επιδιώκουν σήμερα οι Νεοταξίτες συγγραφείς (Λιακο-ρεπουσιδο-κουλούρηδες, Δραγωνο-φραγκουδάκηδες και Σία).
Η επιγραφή από το Δελφίνιον Μιλήτου
έδοξε τώι δήμωι γνώμη συνέδρων επειδή Εύδημος Θαλλί|ωνος αιρούμενος ευεργετείν τον δήμον και της αυτού φιλοδοξίας εις τον αεί χρόνον μνήαν υπάρχειν την αρίστην επήγγελ|ται δώσειν εις παιδείαν των ελευθέρων παίδων αργυρίου τά|λαντα δέκα υπέρ τε αυτού και των αδελφών Μενάνδρου και | Δίωνος, εψηφίσθαι Μιλησίοις· επηνήσθαι μεν Εύδημον της | περί τα (υτα) κάλλιστα σπουδής ένεκεν και είναι εν επιμελείαι | παρά τηι βουλήι και τωι δήμωι ….. ίνα δ’ η περί τούτων σύνταξις | τυγχάνηι της προσηκούσης οικονομίας, Εύδημον μεν διαγρά|ψαι το προειρημενον πλήθος των χρημάτων τοις ταμίαις των | εγκυκλίων εν τοις τεταγμένοις κατά την επαγγελίαν χρό|νοις, τους δε ταμίας αποδιδόναι παραχρήμα τοις επί της δημοσί|ας τραπέζης αιρουμένοις, τους δε υποστησαμένους λό|γον πόλεως, των επιδοθέντων υπό Ευδήμου χρημάτων εις παι|δείαν των ελευθέρων παίδων εγγράφεσθαι το διδόμενον και δι|αφυλάσσειν, παραδιδόναι δε και τοις μεθ’ αυτούς αιρεθησομέ|νοις τραπεζίταις, έως ο δήμος βουλεύσηται περί της εσομένης | απ αυτών προσόδου εάν δε μη παραδώσιν καθότι γέγραπται, οφειλέ|τωσαν τώι δήμωι διπλάσια τα χρήματα τους δ’ ανατάχτας τους διο[ι]|κούντας τας της πόλεως προσ­όδους εξαιρείν καθ έκαστον έτος εν | τηι ανατάξει στατήρας τριακό­σιους αντί της εσομένης από των χρη|μάτων προσόδου και μερίζειν εν τοις αναλώμασι των ταμιών εκάσ|τωι κατά μήνα το επιβάλλον εάν δε μη εξέλωσιν καθότι γέγρα|πται, οφειλέτω έκαστος αυτών στατήρας πεντακόσιους ιερούς | Ερμού και Μουσών……. τους δε βουλομένους παιδοτριβείν ή γράματα | διδάσκειν απογράφεσθαι προς τους καθιστάμενους παιδονόμους εις | τον επιόντα ενιαυτόν? είναι δε την απογραφήν καθ’ έκαστον έτος από | της διχομηνιας έως της εικάδος του Αρτεμισιώνος μηνός, τους δε εκ|τιθέναι τα ονόματα αυτών εις την Αντιόχεον στοάν τηι δε ογδό|ηι ανομένου του αυτού μηνός, επειτάν η εκκλησία συναχθήι, τίθεσ|θαι εν τηι ορχήστραι τρίποδα και θυμίατρον, τους δε ιερείς τον τε ] του Ερμού του Εναγωνίου του εν τηι παλαίστραι των παίδων και τον τών Μου|σών και τον ιεροκήρυκα και τους κεχειροτονημένους και μέλλο[ν]|τας άρχειν παιδονόμους και μέχρι μεν ζωιής Εύδημον, μετά δε ταύτα | των από Ευδήμου τον πρεσβύτατον επιθυμασαι λιβανωτόν τωι τε Ερ|μ[ή]ι και ταις Μούσαις και Απόλλωνι Μουσηγέτηι τον δε ιεροκήρυκα επεύ|ξασθαι τοις έκ-κλησιάζουσιν, όστις χειροτονοίηι παιδοτρίβας και | τους τα γράμματα δικάζοντας, ους άριστα νομίζει των παίδων επισ|τατήσειν και μηδεμιάι φιλοτιμίαι παρά το δίκαιον προσνέμοι την | αυτού γνώμην; άμεινον αυτώι είναι ε[ά]ν δε μη, τουναντίον μετά δε | τούτο οι μεν παιδονόμοι παραδότωσαν τωι γραμματεί της βουλής τα | ονόματα των απογραψαμένων, ό δ’ επαγέτω κατά ένα των δ’ επιπορευομέ|νων έκαστον ορκισάτωσαν οι τε ιερείς και ο ιεροκηρυξ ο δε όρκος έστω | τοις μεν παιδοτρίβαις όδε ομνύω τον Ερμή μη παρακεκληκέναι μη|θένα Μι-λησίων, όπως με χειροτονήι, μηδ ετέρωι προστεταχέναι παρα|καλέσαι υπέρ εμού και επαράσθω ευορκούντι μεν άμεινον είνα[ι], | εφιορκούντι δε ταναντία τοις δε γραμματοδιδασκάλους τα μεν άλ[λα] | κατά ταυτά, ομνύτωσαν δέ τ[ο]ν Α(πό)λλων(α) και τας Μούσας χειροτο|νείσθαι δε και αποδείκνυσθαι εκ των επελθόντων παιδοτρίβας | τέσσαρας και γραμματοδιδασκάλους τέσσαρας. …………τετάχθαι δε μισ|θόν των μεν παιδοτριβών έκάστωι μηνός εκάστου δραχμάς τριά|κοντα7 των δε γραμματοδιδασκάλων εκάστωι μηνός εκάστου | δραχμάς τεσσεράκοντα. τα δε κατά τας επιδείξεις αυτών και τα ά[λ]|λα συντελείσθαι κατά τον παιδονομικόν νόμον εξείναι δε τοις χειροτο|νηθείσιν παιδοτρίβαις,εάν άγοντες αθλητάς επί τινα των στεφάνι|τών αγώνων εκγδημείν βούλωνται, παραλυσαμένοις τους παιδονόμους και καταλιπούσιν ανθ’ αυτών τον επιστατήσοντα των παίδων | αρεστόν τοις παιδονόμοις εκγδημείν. όπως δε το γινόμεν(ον) εκάσ|τοις ευτάκτως υπηρετήται, τους ταμίας διδοναι το τεταγμέ|νον τους τε παιδοτρίβαις και γραματοδιδασκάλοις μηνός ε|κάστου τηι νουμηνίαι’ εάν δε τις μη δώι, οφειλέτω στατήρας πεν|τακοσίους ιερούς Ερμού και Μουσών, είναι δε κατ αυτών και| πράξιν του μισθού τοις παιδοτρίβαις και γραμματοδιδασκάλοις | κατά τον αγορανομικόν νόμον, το δ εξαιρούμενον εις ταύτα κατά την | ανάταξιν μη είναι μετενεγκείν εις άλλο μηθέν τρόπωι μηθενί εάν | δε τις είπηι ή(ι) προθήι ή επιψηφίσηι ή μετενέγκηι ή τάξηι έλασσον του εκ|κειμένου, οφειλέτω ο τούτων τι ποιήσας στατήρας πεντακόσιους | ιερούς Ερμού και Μουσών…..__________________________________________________________________ το δε λοιπόν του εξαιρεθέντος εις ταύτα | αφαιρουμένωντων μισθών λαμβάνοντες οι παιδονόμοι πεμπέτω|σαν τωι Απο’λλωνι τωι Διδυμεί βουν ως κάλλιστον εν τε τω πενθετηρι]κώι, τοις Διδυμείοις και εν τοις άλλοις έτεσιν τοις βοιηγίοις και | πομπευέτωσαν αυτοί τε και οι επιλεγέντες υπ αυτών παίδες | και οι κεχειροτονημένοι επιστάται αυτών και μέχρι μεν του ζην | Εύδημος, μετά δε ταυθ ο πρεσβύτατος των από Ευδήμου γενομέ|νων το δε πεμφθέν ιερείον θύσαντες οι παιδονόμοι διανειμάτωσαν | τοις τε παισίν άπασιν και τοις άλλοις, ους γέγραπται συμπομ|πευειν.__________________________________ αφείσθαι δε και τους παίδας από των μαθημάτων καθ έ|καστον μήνα τηι πέμπτηι ισταμένου και τους παιδονόμους ανα|γράφειν και ταύτην εν ταις παιδιαίς μετά των άλλων ήμερών? καθότ[ι] | εν τωι παιδο(νο)μιχώι νόμωι συντέτακται. ίνα δ η τε του δήμου προαίρε|σις και ηγεγενημένη περί ταύτα υπό Ευδήμου φιλοδοξία πάσιν | εκφανής υπάρχηι, τους τειχοποιούς μετά του αρχιτέκτον[ος επι]|μεληθηναι, όπως το ψήφισμα τόδε αναγραφή εις στήλας λι[θίνας δύο], | και στησαι μίαν μεν εν τηι παιδικήι παλαίστραι εν ωι αν τό[πωι επι]|τήδειον είναι φαίνηται, την δ ετέραν εν τωι ιερώι του Από[λλωνος] | του Δελφινίου επί της εξέ­δρας της ανατεθείσ[η]ς υπό [Ευδήμου] | του Θαλλίωνος όπως δ επί τηι περί ταύτα φιλοτιμ(ί)αι τιμ[ηθήι κατα|ξίως Εύδημος, βουλεύσασθαι τον δήμον εν τοις κα[θήκουσιν] | χρόνοις. έδοξε τωι δήμωι εις λεύκωμα αναγράψαι τ[ο ψήφισμα].
Σχολιασμός της επιγραφής
Ο Μιλήσιος πολίτης Εύδημος θέλοντας να ευεργετήσει και τον δήμο του, αλλά και να δοξάσει για πάντα το οικογενειακό του όνομα, πρόσφερε ένα μεγάλο χρηματικό ποσόν 10 ταλάντων (1 τάλαντο = 3.000 στατήρες = 6.000 δραχμές) για την εκπαίδευση των «ελευθέρων παίδων». Άρα ο επιθετικός προσδιορισμός «ελευθέρων» δηλώνει πως και για τους μη ελεύθερους παίδες πρέπει να ήταν προσιτή η εκπαίδευση εκείνα τα χρόνια.
Στη συνέχεια περιγράφονται αναλυτικά οι διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες θα γινόταν η φύλαξη και διασφάλιση ακεραίου του ποσού της δωρεάς σε δημόσια τράπεζα ανάλογα με τις εγκυκλίους που ίσχυαν, ώστε από την επόμενη χρονιά η πρόσοδος (τα κέρδη – τόκοι) από την εκμετάλλευση του κεφαλαίου, να διατίθεται για την εκπαίδευση.
Προσδιορίζονται ομοίως, με σαφήνεια, οι χρηματικές ποινές-πρόστιμα, τα οποία υποχρεούνται να καταβάλλουν όλοι, όσοι έπρατταν άλλα από τα συμφωνηθέντα. Οι επιλεγμένοι τραπεζίτες π.χ. αναγκάζονται να αποδίδουν τα χρήματα εις διπλούν. Οι διοικούντες τις προσόδους της πόλης, (ανατάκτας τους αναφέρει), εφ’ όσον δεν καταφέρνουν κάθε χρόνο την εξαίρεση (το περίσσευμα) 300 στατήρων ώστε να ξεπληρώνονται οι υποχρεώσεις, οφείλουν εξ ιδίων να καταθέτουν 500 ιερούς στατήρες στον Ερμή και τις Μούσες, (προστάτες δηλαδή των γραμμάτων και πάσης τέχνης και επιστήμης).
Ακολουθούν εντολές για την επιλογή διδακτικού προσωπικού, για τον ακριβή χρόνο πρόσληψης αυτού, για τον αριθμό των διδασκόντων και την αμοιβή αυτών:
Διορίζονταν οι «παιδοτρίβαι» ήτοι γυμναστές της πάλης και άλλων αγωνισμάτων, καθώς και οι γραμματοδιδάσκαλοι. Ο αριθμός των διδασκόντων είναι ίδιος (4 + 4 άτομα), αλλά η αμοιβή τους διαφέρει. Αναγνωριζόταν δηλαδή το λειτούργημα του γραμματοδιδασκάλου (θεωρητικές σπουδές) ως έργο ανώτερης βαρύτητας από εκείνο του παιδοτρίβη, με ανταμοιβή 10 δραχμές επί πλέον (30 + 10).
Εξ άλλου βαρύτατο πρόστιμο 500 στατήρων επιβαλλόταν στους ταμίες, αν δεν επλήρωναν κάθε πρώτη του μήνα τους δασκάλους ώστε, προσέξτε, να υπηρετείται «ευτάκτως» το λειτούργημά τους, αναφέρει η επιγραφή.
Μεγάλης επίσης σημασίας θεωρούνται όσα αναφέρονται στη διαδικασία πρόσληψης των διδασκόντων: Το εκπαιδευτικό προσωπικό εξασφαλιζόταν από τον προηγούμενο για τον επόμενο χρόνο, καταγραφόταν σε πίνακα με ισχύ-παρουσία από τα μέσα (διχομηνία = πανσέληνο) του μηνός Σεπτεμβρίου (Αρτεμισιώνα), ενώ τα ονόματα αυτών που προσλαμβάνονταν εκτίθεντο στην Αντιόχεια Στοά.
Ακολουθούσε τελετή με τη συμμετοχή όλων των παραγόντων και στελεχών της Εκπαίδευσης, με θυμιάματα και λιβανωτά και την παρουσία του δωρητού Ευδήμου ή του πρεσβύτερου διαδόχου του μετά το θάνατο εκείνου, ώστε οι εκπαιδευτικοί να αναλαμβάνουν επισήμως το χρίσμα και να ελέγχεται, κατά κάποιον τρόπο, αν η επιλογή των συγκεκριμένων ήταν η καλύτερη.
Τον όρκο ανάληψης υπηρεσίας έδινε ενώπιον των ιερέων και του ιεροκήρυκα, ο κάθε διδάσκαλος χωριστά, βεβαιώνοντας με όρκο στον Ερμή (οι παιδοτρίβαι) ή στον Απόλλωνα και στις Μούσες (οι γραμματοδιδάσκαλοι), ότι δεν έχει προσφύγει σε κανένα μέσον ούτε ο ίδιος ούτε άλλος υπέρ αυτού, αναλαμβάνοντας και την ευθύνη του όρκου του.
Μεταξύ των εκδηλώσεων που γίνονταν πάντα σύμφωνα με τον «παιδονομικό νόμο, ήταν οι επιδείξεις και οι αγώνες «στεφανίτες». Τη διεκπεραίωση των συγκεκριμένων αυτών αγώνων αναλάμβαναν οι παιδοτρίβες, οδηγώντας τους μαθητές – αθλητές και εκτός του δήμου τους. Μάλιστα, οι απουσιάζοντες εκτός δήμου παιδοτρίβες δεν εγκατέλειπαν τους υπολοίπους μαθητές σε χαλάρωση. Οι παιδονόμοι φρόντιζαν να αναπληρώνουν τους απόντες με πρόσωπα όχι τυχαία αλλά επιλεγμένα και αρεστά.
Με καταβολή προστίμου 500 στατήρων, επίσης, απαγορευόταν σε οποιονδήποτε αποφάσιζε να θέσει εκ νέου σε ψηφοφορία για αλλαγή ή μεταφορά ή έκφραση ακόμα και επιθυμίας, όπως ορίσει λιγότερο ποσόν από εκείνο που αναφερόταν μέσα στο ψήφισμα.
Τέλος, επειδή περίσσευαν χρήματα και μετά την καταβολή των μισθών, αναλάμβαναν οι παιδονόμοι να στέλνουν σφάγειο-βόδι προς θυσία στο Διδυμαίο Απόλλωνα με μορφή πομπής, δηλαδή παρέλασης του ζώου, των παιδιών, των επιστατών και μέλους της οικογενείας των δωρητών. Θυμίζει – μοιάζει με μια μικρογραφία εκείνης της μεγάλης παρέλασης – πομπής των Παναθηναίων της κλασσικής Αθήνας, όπως απεικονίζεται στη ζωφόρο του Παρθενώνα.
Όλες ασφαλώς οι παραπάνω υποχρεώσεις και ενέργειες των σχολικών φορέων γίνονταν σεβαστές και αποδεκτές με την παρρησία που επέβαλε η δημοσιοποίηση του ψηφίσματος εις διπλούν. Σε δύο λίθινες στήλες δηλαδή γραφόταν το ψήφισμα (κανένα κρυφό μυστικό για να βολέψουμε τους ημετέρους) και η μία στηνόταν στην παλαίστρα, ενώ η άλλη στο ιερόν του Απόλλωνα, επί της τιμητικής για το δωρητή εξέδρας.
Αυτός ήταν ο ενδεδειγμένος τρόπος για να λειτουργήσουν πραγματικά οι δημόσιες υπηρεσίες, χωρίς το φόβο της διασπάθισης και καταλήστευσης του δημοσίου χρήματος. Δεν θα φτάναμε ποτέ στη σημερινή κατάντια, αν εφαρμόζαμε τα παραδείγματα της Ιστορίας… Αλλά δεν θέλουν τη συνέχεια της αρχαιοελληνικής μας παράδοσης. Γενικώς, έχουν θέσει στόχο την ισοπέδωση δια της παγκοσμιοποίησης!

http://logiaspathata.no-ip.org/